گزارش هفته: تحولات امنیتی و دیپلماتیک در سودان، فرانسه و خاورمیانه — ۱۷ مهر ۱۴۰۵

ارتش سودان در هفته اخیر موفق به کنترل کامل شهر ال-مزروب در ایالت شمال کردفان شد که این پیشرفت به تقویت مواضع ارتش در برابر نیروهای پشتیبانی سریع کمک می‌کند. همزمان، اعتراضات دانشجویی در فرانسه با خشونت بیشتری همراه شده و درگیری‌هایی میان تظاهرکنندگان و پلیس گزارش شده است.

در عرصه دیپلماتیک، تنش‌ها میان کره جنوبی و اوکراین به اوج خود رسیده و قاهره و آدیس آبابا نیز به تبادل اخراج دیپلمات‌ها پرداخته‌اند. این تحولات نشان‌دهنده وضعیت پیچیده امنیتی و دیپلماتیک در مناطق مختلف جهان است.

بیشتر بخوانید: روسیه، استقرار احتمالی نیروهای ناتو در بالتیک را تشدید تنش می‌داند

تحولات امنیتی در سودان و سوریه

در هفته اخیر، ارتش سودان موفق به کنترل کامل شهر ال-مزروب در ایالت شمال کردفان شد. این پیشرفت به عنوان یک گام مهم در تلاش‌های ارتش برای قطع خطوط تأمین نیروهای پشتیبانی سریع (RSF) تلقی می‌شود. محمد دیدان، سخنگوی نیروهای ویژه ارتش، اعلام کرد که تصرف ال-مزروب به ارتش این امکان را می‌دهد تا به سوی ایالت غرب کردفان پیشروی کند. این شهر که در شمال غربی شمال کردفان واقع شده، به عنوان پیوندی بین ایالت‌های شمال و غرب کردفان عمل می‌کند و به همین دلیل، تصرف آن از اهمیت استراتژیک بالایی برخوردار است.

سخنگوی اتاق پاسخگویی اضطراری محلی دار حمر نیز تصرف ال-مزروب را تأیید کرده و بر اهمیت این پیشرفت تأکید کرده است. نیروهای ارتش همچنین ویدیوهایی از تسلط خود بر این شهر در شبکه‌های اجتماعی منتشر کردند که نشان‌دهنده عزم جدی ارتش برای گسترش کنترل خود در مناطق دیگر است. این در حالی است که ارتش سودان پیش‌تر نیز در تاریخ ۲۶ سپتامبر کنترل منطقه امشارو و سپس سوداری را به دست آورده بود. این پیشرفت‌ها نشان‌دهنده افزایش قدرت ارتش و ضعف نیروهای پشتیبانی سریع در این منطقه است.

از آوریل ۲۰۲۳، درگیری‌ها بین ارتش سودان و نیروهای پشتیبانی سریع به شدت افزایش یافته و جان ده‌ها هزار نفر را گرفته و حدود ۱۳ میلیون نفر را مجبور به ترک خانه‌هایشان کرده است. این جنگ به یکی از بحران‌های انسانی بزرگ در منطقه تبدیل شده که نیاز فوری به اقدامات بین‌المللی و انسانی را ایجاب می‌کند. با توجه به این شرایط، ارتش سودان به دنبال تقویت موقعیت خود در شمال کردفان و جلوگیری از نفوذ نیروهای پشتیبانی سریع به مناطق دیگر است.

در یک طرف دیگر، در استان سویدا سوریه، گروه‌های مسلح به تأسیسات امنیتی و منازل در منطقه مزرعه حمله کردند. این حملات که در شرایطی صورت می‌گیرد که وزارت کشور سوریه هنوز درباره آن بیانیه‌ای صادر نکرده، به شدت مورد توجه قرار گرفته و نگرانی‌هایی را درباره امنیت عمومی و ثبات اجتماعی در این استان ایجاد کرده است. بر اساس گزارش‌های اولیه، این گروه‌ها به تأسیسات امنیتی داخلی و خانه‌های شهروندان حمله کرده و آتش گشودند، اما اطلاعات دقیقی درباره تعداد تلفات و میزان خسارت‌ها در دست نیست.

این حملات پس از آن روی داد که چهار نفر از نیروهای امنیتی در تاریخ ۳۱ اوت در حین پاسخ به حملاتی که مقامات آن را به گروه‌های "خارج از قانون" نسبت دادند، زخمی شدند. استان سویدا به عنوان یکی از مناطق حساس در سوریه شناخته می‌شود که در آن تنوع قومی و مذهبی بالایی وجود دارد. این حملات می‌تواند نشانه‌ای از تداوم ناآرامی‌ها و چالش‌های امنیتی در این منطقه باشد و پیامدهای قابل توجهی برای امنیت و ثبات در سویدا و همچنین مناطق اطراف داشته باشد.

مردم منطقه در حال حاضر در حالت نگرانی و اضطراب به سر می‌برند و انتظار دارند که مقامات امنیتی به سرعت اقداماتی برای تأمین امنیت و آرامش جامعه انجام دهند. با توجه به سابقه خشونت در این منطقه، انتظار می‌رود که مقامات محلی و ملی در واکنش به این حملات، تدابیر امنیتی بیشتری اتخاذ کنند تا از تکرار چنین حوادثی جلوگیری شود. در مجموع، تحولات اخیر در سودان و سوریه نشان‌دهنده چالش‌های جدی امنیتی در این دو کشور است که نیازمند توجه و اقدام فوری است.

تحولات اخیر در اعتراضات دانشجویی فرانسه و حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی

اعتراضات دانشجویی در فرانسه که به منظور بهبود شرایط آموزشی آغاز شده بود، به شدت و خشونت بیشتری در برخی مناطق کشور دامن زده است. در روز جمعه، تظاهرات‌کنندگان در استراسبورگ به سمت محوطه دانشگاه حرکت کردند و با موانع پلیس مواجه شدند. در جریان این تظاهرات، صدای ترقه و آتش‌سوزی‌هایی که با استفاده از بنزین ایجاد شده بود، به گوش رسید. درگیری‌هایی نیز میان تظاهرکنندگان و پلیس در نزدیکی دانشگاه گزارش شده است که در آن، نیروهای امنیتی برای متفرق کردن معترضان از گاز اشک‌آور استفاده کردند. در مجموع، ۱۱ مدرسه در روز جمعه تحت تأثیر این تحرکات قرار گرفتند و برخی از موانع توسط پلیس ضد شورش برطرف شد.

در پاریس، آتش‌نشانان به آتش‌سوزی‌هایی که در ورودی دو مدرسه ایجاد شده بود، مداخله کردند. همچنین، پلیس در لوآر از بازداشت چندین فرد به دلیل حمل اشیاء خطرناک خبر داد. در حالی که تعداد معترضان در مارسی به طور قابل توجهی کاهش یافته است، وزیر آموزش، ادوارد جفری، اعلام کرد که به دلیل آسیب به سیستم‌های حفاظتی آتش‌نشانی و هدف قرار گرفتن عمدی پرسنل، حدود ۴۰۰ مدرسه تعطیل خواهند بود. مقامات دولتی بر این باورند که اعتراضات دانشجویی به طور مخفیانه توسط حزب سیاسی چپ‌گرای افراطی برنامه‌ریزی شده و این موضوع دیگر به مسدود کردن دبیرستان‌ها محدود نمی‌شود، بلکه به یک پدیده خشونت شهری تبدیل شده است.

در سمت دیگر، برهان الدین دوران، رئیس ارتباطات ترکیه، حمله گروه حوثی یمن به زیرساخت‌های خدماتی مسجد النبی در مدینه را به شدت محکوم کرده و آن را اقدامی غیرقابل قبول دانسته است. او تأکید کرد که چنین حملاتی به مقدسات مسلمانان آسیب می‌زند و به احساسات مشترک جهان اسلام توهین می‌کند. دوران همچنین از لزوم حفظ امنیت این مکان‌های مقدس صحبت کرد و خواستار توقف این حملات شد. این حملات نگرانی‌های زیادی را درباره امنیت عربستان و تأثیر آن بر مکان‌های مقدس مسلمانان به وجود آورده است، و تحلیلگران بر این باورند که این نوع حملات می‌تواند به افزایش تنش‌ها در روابط میان کشورهای منطقه منجر شود.

دولت ترکیه به حمایت خود از عربستان سعودی به عنوان یکی از کشورهای کلیدی در جهان اسلام ادامه می‌دهد و این حملات را تهدیدی جدی برای امنیت و ثبات منطقه می‌داند. استمرار این نوع حملات ممکن است واکنش‌های بین‌المللی را به دنبال داشته باشد و فشار بر گروه حوثی و حامیان آنها را افزایش دهد. به طور کلی، تحولات اخیر در هر دو زمینه، نشان‌دهنده افزایش تنش‌ها و چالش‌های جدی در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی است که نیازمند توجه و اقدامات فوری است.

تنش‌های دیپلماتیک و یورش‌های گسترده به مسجد الاقصی

تنش‌های دیپلماتیک میان کره جنوبی و اوکراین در هفته گذشته به اوج خود رسید. لی جائه‌میونگ، رئیس‌جمهور کره جنوبی، با ابراز نگرانی نسبت به عدم پذیرش توافق محرمانه‌ای در خصوص انتقال دو سرباز کره شمالی به کره جنوبی، هشدار داد که ممکن است تدابیر اضافی اتخاذ شود. این موضوع پس از سخنرانی ولادیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین در مجمع عمومی سازمان ملل، که به انکار وجود چنین توافقی اشاره داشت، شدت گرفت. کره جنوبی به دلیل این اظهارات، سفیر اوکراین را احضار کرد و نگرانی شدید خود را نسبت به انکار توافق ابراز کرد و از کی‌یف خواست تا بابت این اظهارات عذرخواهی کند.

در این راستا، لی جائه‌میونگ تصریح کرد که عدم عذرخواهی عمومی از سوی اوکراین می‌تواند به اعتبار مردم و ملت کره جنوبی آسیب بزند و تاکید کرد که این موضوع را نمی‌توان به سادگی نادیده گرفت. اوکراین در پاسخ به درخواست کره جنوبی برای پذیرش توافق و عذرخواهی، به احتمال وقوع یک درگیری نظامی میان دو کره اشاره کرده و لی جائه‌میونگ اوکراین را متهم به تلاش برای ایجاد تنش در شبه‌جزیره کره کرده است. این وضعیت به خوبی نشان می‌دهد که تنش‌های بین‌المللی می‌تواند پیامدهای جدی بر امنیت منطقه‌ای داشته باشد.

در سوی دیگر، وضعیت در قدس شرقی نیز تحت تأثیر تنش‌های مذهبی و سیاسی قرار دارد. بیش از ۱۱,۴۰۹ اشغالگر اسرائیلی در بازه زمانی ۱۲ سپتامبر تا ۱ اکتبر ۲۰۲۳ به مسجد الاقصی یورش بردند. این یورش‌ها در حالی اتفاق افتاده که مقامات فلسطینی به شدت نسبت به این وضعیت ابراز نگرانی کرده‌اند. یورش‌ها به مسجد الاقصی همزمان با فصل تعطیلات یهودی و با حضور شخصیت‌های سیاسی و دینی اسرائیلی صورت گرفته است. این موضوع به وضوح نشان‌دهنده تلاش‌های اسرائیل برای تقویت حضور خود در این مکان مقدس و تحت فشار قرار دادن جامعه مسلمان است.

جزئیات یورش‌ها نشان می‌دهد که در تاریخ‌های مختلف، تعداد زیادی از اشغالگران به محوطه مسجد وارد شده‌اند، به طوری که در پنج روز نخست از تعطیلات «سکوت» در مجموع ۹,۱۳۸ اشغالگر به این مکان یورش برده‌اند. مراسمات مذهبی عمومی و گسترده‌ای که در این یورش‌ها برگزار شده، شامل دعاهای جمعی، سجده و نواختن شیپور بوده که به نوعی به نمایش قدرت و نفوذ اسرائیل در این منطقه تعبیر می‌شود. این وضعیت به خوبی نشان‌دهنده چالش‌های امنیتی و مذهبی در قدس شرقی و تأثیر آن بر روابط میان فلسطینی‌ها و اسرائیلی‌ها است.

مسجد الاقصی به عنوان محلی برای عبادت انحصاری مسلمانان تحت مدیریت وقف اسلامی قدس شناخته می‌شود. با این حال، از سال ۲۰۰۳، پلیس اسرائیل با حمایت از اشغالگران، به آن‌ها اجازه داده تا از طریق دروازه مغربی به محوطه مسجد وارد شوند. این اقدام نه تنها به نارضایتی فلسطینی‌ها و اردنی‌ها منجر شده بلکه به تشدید تنش‌های مذهبی و سیاسی در این منطقه دامن زده است. در نهایت، این دو موضوع، یعنی تنش‌های دیپلماتیک در شرق آسیا و یورش‌های گسترده به مسجد الاقصی، نشان‌دهنده چالش‌های پیچیده‌ای است که در سطح بین‌المللی و منطقه‌ای در حال شکل‌گیری است و نیازمند توجه جدی از سوی جامعه جهانی است.

تنش‌های دیپلماتیک و حوادث هوایی در خاورمیانه

در هفته‌ای که گذشت، تنش‌های دیپلماتیک میان مصر و اتیوپی به اوج خود رسید و هر دو کشور به‌طور متقابل دیپلمات‌های یکدیگر را به‌عنوان اشخاص غیر قابل قبول اعلام کردند. این تنش‌ها با اعلام وزارت امور خارجه اتیوپی مبنی بر اخراج یک دیپلمات مصری آغاز شد. قاهره نیز در پاسخ به این اقدام، یکی از مشاوران سفارت اتیوپی در مصر را به همین عنوان معرفی کرد و به هر دو دیپلمات ۴۸ ساعت مهلت داد تا خاک کشور را ترک کنند. این تبادل اخراج دیپلمات‌ها در شرایطی رخ می‌دهد که اتیوپی به‌دلیل بحران‌های داخلی خود، به دنبال متهم کردن کشورهای خارجی است و به همین دلیل، انتقادات مصر از اتیوپی شدت گرفته است.

در این راستا، قاهره به‌عنوان یک اصل متقابل، اقدام اتیوپی را "متأسفانه" و "غیر موجه" توصیف کرده و تأکید کرده است که همواره از احترام به قوانین بین‌المللی حمایت می‌کند. این تنش‌ها در حالی به وقوع پیوسته که همزمان با آن، اتیوپی ۱۰ دیپلمات اریتره‌ای را به دلیل فعالیت‌هایی که به‌زعم این کشور "تهدید مستقیم برای امنیت ملی" محسوب می‌شود، اخراج کرده و روابط دیپلماتیک خود را با اریتره قطع کرده است. این تحولات نشان‌دهنده گسترش تنش‌ها در این منطقه است و به نظر می‌رسد که رقابت‌های منطقه‌ای و بحران‌های داخلی به شدت بر روابط خارجی این کشورها تأثیر گذاشته است.

در کنار این تنش‌های دیپلماتیک، یک حادثه هوایی در اسرائیل نیز خبرساز شد. یک هواپیمای سبک در حین پرواز آموزشی در منطقه وادی عاره سقوط کرد که منجر به مرگ خلبان آن شد. این حادثه در روز جمعه اعلام شد و جزئیات بیشتری از آن به‌تدریج در حال انتشار است. یکی از اعضای خدمه که جان به در برده، به بیمارستان منتقل شده و حال او وخیم گزارش شده است. آتش‌سوزی ناشی از سقوط هواپیما به سمت مناطق مسکونی در کفر قرع پیشروی کرد و تیم‌های آتش‌نشانی به سرعت برای خاموش کردن آتش و جلوگیری از گسترش آن به مناطق مسکونی اقدام کردند.

سازمان آتش‌نشانی و نجات اسرائیل اعلام کرده است که هواپیما در حال انجام پرواز آموزشی بوده و هیچ ماده شیمیایی یا سم‌پاشی در آن وجود نداشته است. این موضوع در شرایطی که نگرانی‌هایی درباره خطرات احتمالی وجود داشت، اهمیت زیادی پیدا کرده است. مقامات محلی و ملی به بررسی دقیق جزئیات این حادثه پرداخته و تحقیقات بیشتری برای شناسایی علل دقیق آن در حال انجام است. این حادثه بار دیگر توجه به ایمنی پروازهای آموزشی و نیاز به مقررات سختگیرانه‌تر در این زمینه را افزایش داده است.

جمع‌بندی

در مجموع، این هفته با تحولات قابل توجهی در زمینه‌های امنیتی و دیپلماتیک همراه بود که هر یک از این مسائل به نوعی بر ثبات و امنیت جهانی تأثیر می‌گذارد. از کنترل شهر ال-مزروب در سودان تا اعتراضات دانشجویی در فرانسه و تنش‌های دیپلماتیک در خاورمیانه، همگی گویای چالش‌های کنونی در عرصه‌های مختلف هستند.

بیشتر بخوانید: هواپیمای سعودی به منظور کمک به سیل‌زدگان نپال در کاتماندو به زمین نشست · مارکو روبیو: ایسلند در مرکز مسائل دفاعی منطقه‌ای قرار دارد