محمدرضا عارف، معاون اول رییس دولت، در پنجم مهر ۱۴۰۳ اعلام کرد که به دلیل آسیب‌های وارده به زیرساخت‌های انرژی در دو جنگ اخیر، ۲۵۰ میلیون مترمکعب گاز از شبکه خارج شده است. او خاطرنشان کرد که دولت امیدوار است تا آغاز فصل سرما ۱۰۰ میلیون مترمکعب از این مقدار را به شبکه بازگرداند، اما حتی در صورت تحقق این وعده، بخش قابل توجهی از ظرفیت ازدست‌رفته همچنان به شبکه بازنخواهد گشت.
چالش‌های پیشین در تأمین گاز
این کاهش در شرایطی رخ داده که جمهوری اسلامی پیش از جنگ نیز قادر به ایجاد تعادل پایدار میان تولید و مصرف گاز نبود. در زمستان گذشته، مصرف گاز در بخش خانگی، تجاری و صنایع کوچک به رکورد ۷۳۷ میلیون مترمکعب در روز رسید، که حدود ۸۵ درصد گاز شبکه را شامل می‌شد. در عین حال، کمبود گاز در برخی روزهای سرد به حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعب در روز رسید.
بیشتر بخوانید: قرارداد تجارت آزاد ترکیه و اوکراین به اجرا درآمد
در پنج سال اخیر، کمبود گاز تقریباً هر زمستان تکرار شده و دولت برای حفظ شبکه، محدودیت‌ها را میان صنایع، نیروگاه‌ها و در مواردی خانوارها جابه‌جا کرده است. جواد اوجی، وزیر نفت وقت، کمبود گاز در زمستان ۱۴۰۰ را حدود ۲۳۰ تا ۲۴۰ میلیون مترمکعب در روز اعلام کرده بود.
پیامدها و گزینه‌های موجود
معاون اول مسعود پزشکیان نیز تأکید کرد که دولت نمی‌خواهد برق و گاز صنایع قطع شود، زیرا این امر منجر به توقف تولید و بیکاری خواهد شد. با این حال، او پذیرفت که برای حفظ انرژی بخش تولید، ممکن است برخی خاموشی‌ها اعمال شود. برآوردها نشان می‌دهد که کمبود گاز در زمستان ۱۴۰۳ به حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون مترمکعب در روز خواهد رسید.
کمبود گاز به یک مشکل تکرارشونده تبدیل شده و تفاوت امسال این است که این بحران مزمن باید با ظرفیت کمتر و زیرساخت آسیب‌دیده مدیریت شود. همچنین، بحران گاز به بحران برق نیز منجر خواهد شد، زیرا حدود ۸۰ درصد تولید برق کشور به گاز وابسته است.
در نهایت، با توجه به اینکه ایران با وجود برخورداری از دومین ذخایر بزرگ گاز طبیعی جهان، سال‌هاست با کمبود مزمن روبه‌رو است، زمستان پیش رو می‌تواند چالش‌های جدی‌تری را برای تأمین انرژی به همراه داشته باشد.
بیشتر بخوانید: دولت فرانسه ۴۳ میلیارد یورو در طرح بودجه ۲۰۲۷ پیشنهاد داد · ترکیه و اعضای GFSEC چارچوب اقداماتی برای مقابله با ظرفیت اضافی فولاد تصویب کردند
