حوثیها، گروه انصارالله یمن، در آغاز سپتامبر ۲۰۲۳ با تصرف سواحل غربی یمن و پیشروی به سمت تنگه بابالمندب، معادلات عربستان سعودی را به چالش کشیدهاند. این تنگه، گذرگاهی راهبردی بین دریای سرخ و خلیج عدن است که به مهمترین مسیر صادرات نفت عربستان تبدیل شده است. این تحولات بهدنبال فروپاشی نیروهای وفادار به دولت یمن در برابر حملات غافلگیرانه حوثیها به وقوع پیوسته است.
تحولات میدانی و تأثیرات اقتصادی
به گفته دکتر عبدالعزیز الغشیان، پژوهشگر مجمع بینالمللی خلیج در ریاض، این وضعیت شبیه کابوسی است که به واقعیت تبدیل شده است. او تأکید میکند: «شریان اقتصادی کشور، یعنی صادرات نفت، بهشدت آسیب میبیند.» پس از بسته شدن تنگه هرمز بهدست ایران، وابستگی عربستان به خط لوله «شرقـغرب» برای انتقال نفت خام به بندر ینبع افزایش یافته است. بر اساس آمار اوپک، ۸۰ درصد صادرات نفت عربستان به بازارهای آسیایی ارسال میشود، بنابراین کنترل تنگه بابالمندب اهمیت فراوانی دارد.
بیشتر بخوانید: ایران منتظر پاسخ دونالد ترامپ به شروط خود برای از سرگیری مذاکرات
در دو هفته اخیر، حوثیها توانستهاند مواضع دولتی در شهرهای مخا و ذوباب را تصرف کنند و تسلط خود بر جزیره راهبردی پریم (جزیره میون) را تقویت کنند. این پیشرویها تأثیرات عمیقی بر امنیت و اقتصاد عربستان خواهد داشت.
نقش ایران و تبعات بینالمللی
مقامهای سعودی و آمریکایی، ایران را به قاچاق تسلیحات برای حوثیها متهم کردهاند، در حالی که ایران این ادعا را رد میکند و میگوید حمایت آن از حوثیها صرفاً سیاسی است. بهعلاوه، موسسات بینالمللی گزارش دادهاند که ایران به حوثیها در ایجاد تاسیسات ساخت پهپاد کمک کرده است. حوثیها همچنین اعلام کردهاند که از گروه حزبالله لبنان مشاوره نظامی دریافت کردهاند.
فارع المسلمی، پژوهشگر اندیشکده «چتم هاوس»، معتقد است پیشروی حوثیها به سوی بابالمندب موقعیت منطقهای ایران را تقویت کرده است. او میگوید: «ایران امروز نسبت به گذشته، در تعامل با ایالات متحده از اهرمهای فشار بیشتری برخوردار است.» در همین حال، دکتر الیزابت کندال از دانشگاه کمبریج میگوید که حوثیها بهدلیل انگیزههای سیاسی و اقتصادی خود به پیشروی ادامه خواهند داد، حتی اگر حمایت ایران وجود نداشته باشد.
در واکنش به تحولات اخیر، آمریکا در دوره ریاستجمهوری بایدن، حوثیها را از فهرست سازمانهای تروریستی خارج کرد. اما جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، به تازگی فاش کرده است که واشنگتن با حوثیها درباره تحولات یمن گفتوگو کرده و نگران تسلط آنها بر جزیره پریم است.
در این میان، محمد عبدالسلام، سخنگوی حوثیها، تأکید کرده که عملیات اخیر این گروه تهدیدی برای کشتیرانی بینالمللی نیست و میتواند بهراحتی پایان یابد، اگر عربستان حملات خود به یمن را متوقف کند.
بیشتر بخوانید: سلطان ابراهیم مالزی به نجیب رازاک اجازه حبس خانگی داد · وزیر خارجه یمن: کشور ما ابزار چانهزنی ایران نیست
