هنری کاگان از فرانسه و کِنسو سُوآی از ژاپن برنده جایزه نوبل شیمی ۲۰۲۶ شدند

هنری کاگان (Henri B. Kagan) دانشمند فرانسوی و کِنسو سُوآی (Kenso Soai) دانشمند ژاپنی روز چهارشنبه به عنوان برندگان جایزه نوبل شیمی ۲۰۲۶ معرفی شدند. آن‌ها به خاطر کشفیات خود در زمینه عدم تقارن مولکولی و سنتز آلی نامتقارن، این جایزه را دریافت کردند.

کشفیات در زمینه عدم تقارن مولکولی

آکادمی سلطنتی علوم سوئد جایزه نوبل شیمی را به خاطر "کشف اثرات غیرخطی و خودکاتالیز در سنتز آلی نامتقارن" اعطا کرد. پژوهش‌های آن‌ها به یکی از سوالات دیرینه در مورد هموچیرالیته پرداخته است، که ویژگی‌ای از سیستم‌های زنده است که در آن مولکول‌ها یکی از دو فرم آینه‌ای ممکن را ترجیح می‌دهند.

بیشتر بخوانید: عبد الفتاح السیسی، رئیس‌جمهور مصر، در سفر آسیایی به دنبال تقویت همکاری‌های استراتژیک است

برخی مولکول‌ها می‌توانند در دو فرم که یکدیگر را منعکس می‌کنند، وجود داشته باشند، همانند دست‌های چپ و راست. با این حال، در پروتئین‌ها، موجودات زنده تنها از یک فرم آینه‌ای از آمینو اسیدها استفاده می‌کنند. درک چگونگی ظهور این عدم تقارن همچنین برای توسعه داروها حائز اهمیت بوده است، چرا که فرم‌های آینه‌ای مختلف یک مولکول می‌توانند اثرات متفاوتی در بدن داشته باشند.

تأثیر بر توسعه داروها

هینر لینکه، رئیس کمیته نوبل شیمی، گفت: "هنری کاگان و کِنسو سُوآی پاسخ به معمای شیمیایی که بیش از یک قرن قدمت دارد را ارائه داده‌اند: چگونه هموچیرالی به طور خودبخود می‌تواند پدید آید. واکنش‌های شیمیایی که آن‌ها توسعه داده‌اند، شگفت‌انگیز هستند."

کاگان در سال ۱۹۸۶ موفق به کشف روشی برای دستکاری واکنش‌های شیمیایی شد که می‌توانست به تولید مقدار بیشتری از یک فرم آینه‌ای نسبت به آنچه قبلاً تصور می‌شد، منجر شود. سُوآی در سال ۱۹۹۵ با طراحی یک واکنش که پتانسیل تولید تنها یک فرم آینه‌ای را داشت، این کار را پیشرفت داد. در سال ۲۰۰۳، او موفق به نشان دادن چنین واکنشی شد.

کشفیات آن‌ها برای شیمیدان‌ها در طراحی واکنش‌هایی برای تولید داروها بسیار تأثیرگذار بوده است. این پیشرفت‌ها نشان‌دهنده یک گام قابل توجه در درک فرآیندهای شیمیایی و تأثیر آن‌ها بر زندگی روزمره انسان‌ها است.

بیشتر بخوانید: مرگ یک پزشک داوطلب در غزه در پی حملات اسرائیل