هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، در سفر دو روزه خود به دمشق با احمد الشرع، رئیسجمهور سوریه، و وزیر کشور این کشور دیدار کرد. این سفر در شرایطی انجام شد که نفوذ ترکیه در سوریه در حال افزایش است و همزمان اختلافات این کشور با اسرائیل بر سر آینده سوریه بالا گرفته است. فیدان در این سفر اسرائیل را یکی از مهمترین عوامل بیثباتی در سوریه دانست و تصریح کرد که سیاستهای تلآویو مانع حرکت سوریه در مسیر جدید خود شده است.
تحولات جدید در روابط ترکیه و سوریه
فیدان همچنین اعلام کرد که رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، ممکن است در آینده نزدیک به دمشق سفر کند. چنین سفری میتواند نشاندهنده روابط نزدیکتر آنکارا با دولت جدید سوریه باشد. پس از سقوط حکومت بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴، ترکیه به یکی از اصلیترین حامیان دولت جدید سوریه تبدیل شده و در بازسازی ساختارهای دولتی و امنیتی سوریه نقش فعالی ایفا کرده است.
بیشتر بخوانید: وضعیت شهر مخا پس از تسلط حوثیها بر این منطقه
نگرانیهای امنیتی اسرائیل
برای ترکیه، تحولات سوریه اهمیت ویژهای دارد. این کشور دارای مرز طولانی با سوریه است و سالهاست که با فعالیت گروههای مسلح کرد در نزدیکی مرزهای خود درگیر است. به همین دلیل، آینده نیروهای دموکراتیک سوریه، موسوم به SDF، و نحوه ادغام آنها در ساختار نظامی سوریه برای آنکارا اهمیت زیادی دارد.
یکی از مهمترین اختلافات اخیر میان اسرائیل و ترکیه به پایگاه هوایی ابودهور در استان ادلب مربوط میشود. اسرائیل در تاریخ ۱۸ اوت این پایگاه را هدف حملات هوایی قرار داد و مدعی شد که هدف از این حمله جلوگیری از استقرار نیروهای ترکیه در ابودهور بوده است. برخی منابع اسرائیلی نیز ادعا کردند که ترکیه قصد داشت در این پایگاه رادار و سامانههای پدافندی مستقر کند. اما این ادعا از سوی ترکیه تأیید نشد و یک مقام آمریکایی نیز گفته بود که اطلاعات آمریکا شواهدی درباره برنامه ترکیه برای استقرار نیرو در این پایگاه نشان نمیدهد.
تحلیل نگرانیهای اسرائیل از نفوذ ترکیه
نگرانی اسرائیل به حضور احتمالی نیروهای ترکیه در سوریه محدود نمیشود. آنکارا رابطه نزدیکی با دولت احمد الشرع دارد و اردوغان نیز از حامیان اصلی حکومت جدید دمشق است. در مقابل، اسرائیل نسبت به نقش گروههای اسلامگرا در ساختار سیاسی جدید سوریه حساس است. ترکیه در پروندههای منطقهای مانند جنگ غزه و روابط امنیتی با کشورهای منطقه نیز نقش فعالتری پیدا کرده است.
برخی مقامهای اسرائیلی بر این باورند که افزایش نفوذ ترکیه میتواند آزادی عمل ارتش اسرائیل در سوریه را محدود کند. این نگرانی بهویژه در صورتی تشدید میشود که حضور ترکیه از همکاری سیاسی و امنیتی به ایجاد زیرساختهای نظامی تبدیل شود. با این حال، در داخل اسرائیل نیز درباره اهداف ترکیه اجماع نظری وجود ندارد. برخی مقامها بر این باورند که روابط نزدیک اردوغان با گروههای اسلامگرا و حمایت سیاسی ترکیه از حماس، افزایش نفوذ آنکارا در سوریه را به یک نگرانی امنیتی تبدیل میکند.
بهعلاوه، گروهی دیگر معتقدند که ترکیه به دلیل داشتن مرز طولانی با سوریه و تجربه سالها میزبانی از پناهجویان، بیش از هر چیز به ثبات این کشور نیاز دارد. کارمیت والنسی، رئیس برنامه سوریه در مؤسسه مطالعات امنیت اسرائیل، نیز بر همین تفاوت منافع تأکید کرده و گفته است که ترکیه منافع مهمی در ثبات سوریه دارد. در این راستا، سفر قریبالوقوع اردوغان به سوریه بدون شک موجب نگرانی مقامات امنیتی اسرائیل خواهد شد.
بیشتر بخوانید: عراق بر کنترل دولتی سلاح تأکید دارد اما اجرای آن زمانبر است · دمشق درخواست عربستان برای اعزام نیرو به یمن را رد کرد
