گروههای شبهنظامی عراق در آستانه خروج نظامی ایالات متحده از این کشور، مخالفت خود را با روند خلع سلاح اعلام کردهاند. در پایان ماه سپتامبر ۲۰۲۶، دو ضربالاجل مهم یکی پایان حضور نظامی آمریکا و دیگری آغاز روند خلع سلاح گروههای مسلح غیردولتی به وقوع خواهد پیوست. با این حال، بیشتر این گروهها قصدی برای خلع سلاح ندارند و این وضعیت پرسشهای مهمی درباره شرایط عراق پس از خروج نیروهای آمریکایی ایجاد کرده است.
تاریخچه حضور نظامی آمریکا در عراق
نیروهای آمریکایی در سال ۲۰۰۳ به منظور سرنگونی صدام حسین به عراق حمله کردند و پس از خروج از این کشور در سال ۲۰۱۱، دوباره در سال ۲۰۱۴ به درخواست مقامهای عراقی برای مبارزه با داعش بازگشتند. اکنون، با تبدیل داعش به هستههای پراکنده، توافقی میان واشنگتن و بغداد در سال ۲۰۲۴ برای پایان تدریجی ماموریت نظامی آمریکا به امضا رسید. نیروهای آمریکایی سال گذشته پایگاههای خود را در بیشتر مناطق عراق ترک کردند، اما همچنان در منطقه خودمختار کردستان حضور دارند.
بیشتر بخوانید: جزئیات عملیات نجات یک خلبان آمریکایی پس از سقوط در ایران
نگرانیها درباره شبهنظامیان و حملات احتمالی
مقامهای آمریکایی به شدت نگران توانایی شبهنظامیان عراقی برای ادامه حملات هستند، اما این نگرانی به اندازهای نیست که موجب تعویق خروج نیروهای آمریکایی شود. پس از حملات اخیر آمریکا و اسرائیل به ایران، شبهنظامیان عراقی اهداف مرتبط با آمریکا را در داخل و خارج از عراق هدف قرار دادهاند و همچنین با شورشیان حوثی در یمن برای حمله به عربستان سعودی همکاری کردهاند. با ادامه جنگ میان آمریکا و ایران، به نظر میرسد که تهران اهرم نفوذ خود را در عراق حفظ خواهد کرد.
مقامات عراقی در مورد قطعی بودن تاریخ ۳۰ سپتامبر برای خلع سلاح شبهنظامیان دچار اختلاف نظر هستند. برخی تحلیلگران بر این باورند که هیچ گروهی تا آن تاریخ خلع سلاح نخواهد شد. در حالی که گروههای کوچکتر با تحویل سلاح موافقت کردهاند، قدرتمندترین گروهها نظیر کتائب حزبالله و حرکة النجباء با خلع سلاح مخالف هستند و شروطی را برای آن تعیین کردهاند که بعید به نظر میرسد که دولت عراق بتواند آنها را برآورده کند.
این شروط شامل قرار دادن نیروهای پیشمرگه کرد تحت کنترل ارتش دولت مرکزی و اخراج گروههای مخالف کرد ایرانی است. یک مقام از شبهنظامیان مورد حمایت ایران تأکید کرد که گفتوگوها بر تنظیم و ساماندهی سلاحها متمرکز خواهد شد و هیچ تصمیمی برای تحویل سلاحها وجود ندارد.
در همین حال، مقامهای دولت عراق بر راهبرد قرار دادن گروههای مسلح تحت کنترل ارتش عراق تأکید دارند، و بسیاری از شبهنظامیان اکنون بخشی از نیروهای بسیج مردمی یا حشدالشعبی هستند. دولت عراق قصد دارد تسلیحات متحرک را به فرماندهی مرکزی حشدالشعبی تحویل داده و خود گروهها را منحل کند.
با وجود نگرانیها از حملات احتمالی، خروج نیروهای آمریکایی از عراق ممکن است به تنشها در منطقه کردستان دامن بزند. کارشناسان بر این باورند که این خروج، منطقه کردستان را در معرض خطر بیشتری قرار خواهد داد و ممکن است به هدفی آسانتر برای حملات تبدیل شود.
بیشتر بخوانید: بیانیه مشترک حزبالله و جنبش امل درباره لزوم وحدت ملی در لبنان · آغاز تحریمهای جدید ایالات متحده علیه بانک ویتیبی روسیه به اتهام کمک به ایران
