خروج نیروهای آمریکایی از عراق و چالش‌های پس از آن

خروج آخرین نیروهای آمریکایی عراق را ترک کردند؛ اما پشت جشن‌های بغداد، آزمون بزرگ‌تری آغاز شده است: چه کسی خلأ روز بعد را پر می‌کند؟

جشن پایان حضور نظامی آمریکا

صبح چهارشنبه، خیابان‌های بغداد و نجف بیشتر شبیه پایان یک جنگ بود تا آغاز یک آزمون تازه. خودروهای نیروهای امنیتی عراق در خیابان‌ها حرکت می‌کردند و خروج آخرین نیروهای آمریکایی، پس از ۲۳ سال حضور نظامی، جشن گرفته می‌شد. آخرین نیروها عمدتاً از پایگاه اربیل خارج شده بودند؛ جایی که تا واپسین مرحله یکی از مراکز حضور ائتلاف در عراق باقی مانده بود.

بیشتر بخوانید: نخست‌وزیر نروژ همکاری با موسسه صلح بین‌الملل را دفاع کرد

احمد صلاح، شهروند ۷۰ ساله بغداد، به این نکته اشاره کرد که خروج نیروهای آمریکایی قلبش را از شادی پر کرده و در این سن احساس می‌کند دوباره متولد شده است. اما ادامه حرفش شاید بیشتر از خود جشن درباره عراق روز بعد می‌گفت: حالا وقت آن است که گروه‌های مسلح نیز سلاح‌هایشان را تحویل دهند و دولت مسئول حفاظت از زمین، آسمان و آب‌های عراق باشد.

چالش‌های امنیتی عراق

همه اما به این اندازه آسوده نبودند. عادل سلمان، معلم ۴۵ ساله زبان انگلیسی، گفت عراقی‌ها نباید برای جشن گرفتن عجله کنند. گروه‌های مسلح هنوز بیرون از کنترل دولت فعالیت می‌کنند و داعش هم کاملاً ناپدید نشده است. از نگاه او، داوری درباره تصمیم امروز نه در خیابان‌های جشن‌گرفته بغداد، بلکه در سال‌های آینده انجام خواهد شد؛ اگر امنیت عراق دوام بیاورد.

این دو تصویر شاید خلاصه وضعیت عراق در نخستین روز بدون نیروی آمریکایی باشد: احساس بازیابی حاکمیت در یک سو و تردید درباره آنچه پس از رفتن آنها باقی می‌ماند، در سوی دیگر.

دولت عراق می‌گوید آماده است. علی فالح الزیدی، نخست‌وزیر عراق، پایان مأموریت ائتلاف را نه پایان مبارزه با تروریسم، بلکه انتقال کشور به مرحله‌ای توصیف کرده که عراق مسئولیت کامل امنیت و ثبات خود را بر عهده می‌گیرد. اما داعش تنها آزمون دولت نیست.

احمد یونس، تحلیلگر سیاسی در بغداد، به این نکته اشاره کرده است که نبود حضور نظامی غرب می‌تواند گروه‌های نزدیک به جمهوری اسلامی را برای گسترش نقش خود در سیاست‌گذاری و تثبیت حضورشان در نهادهای کلیدی عراق جسورتر کند.

به این ترتیب، خروج آمریکا الزاماً به معنای انتقال ساده موازنه قدرت به گروه‌های نزدیک به ایران نیست. آزمون اصلی می‌تواند این باشد که آیا دولت عراق قادر است فضایی را که با رفتن نیروی خارجی باز شده، با اقتدار نهادهای خودش پر کند یا بازیگران دیگر زودتر این خلأ را پر خواهند کرد.

بیشتر بخوانید: شرط فیصل الجفال برای عادی‌سازی روابط سوریه با ایران · مشاوره‌های مصر و کشورهای خلیج فارس برای کاهش تنش‌های منطقه‌ای