ترکیه و سوریه در مسیر مسئله کردها با تحولات جدیدی مواجه شدهاند که میتواند به تغییرات عمیقی در روابط کردها و دولتهای این دو کشور منجر شود. مرکز تحقیقات الجزیره در گزارشی به تحلیل این وضعیت پرداخته و روند تحولات را به عنوان نشانهای از ورود مسئله کردها به مرحلهای تازه توصیف کرده است.
تحولات در ترکیه
در ترکیه، این روند با ابتکار دولت دولت باغچلی، رهبر حزب حرکت ملی، در اکتبر ۲۰۲۴ آغاز شد و با حمایت رجب طیب اردوغان و ورود حزب دموکراسی و برابری خلقها به مذاکرات ادامه یافت. عبدالله اوجالان، رهبر زندانی حزب کارگران کردستان (پ.ک.ک) در فوریه ۲۰۲۵ خواستار انحلال این حزب و خاتمه مبارزه مسلحانه شد. چند ماه بعد، حزب کارگران کردستان در کنگره خود تصمیم به انحلال و پایان فعالیت مسلحانه گرفت. در ژوئیه ۲۰۲۵، شماری از اعضای این حزب در اقدامی نمادین سلاحهای خود را به آتش کشیدند.
بیشتر بخوانید: رشاد العلیمی، رئیس شورای رهبری ریاست جمهوری یمن، عفو عمومی برای جداشدگان حوثی را اعلام کرد
با این حال، روند سیاسی در ترکیه با کندی و اختلاف نظر مواجه شد. کمیسیون پارلمانی مسئول پیگیری این روند در ماههای نخست ۲۰۲۶ نتوانست چارچوب روشنی برای ادامه مسیر ارائه کند. در اوت ۲۰۲۶، پارلمان ترکیه قانون «تقویت همبستگی ملی و ادغام اجتماعی» را تصویب کرد که برای بازگشت بخشی از اعضای حزب به زندگی عادی و ادغام آنان در جامعه، چارچوب قانونی فراهم میکند.
تحولات در سوریه
در سوریه، روند مشابهی با فاصله زمانی آغاز شد و تحت تأثیر تحولات ترکیه و تغییر رویکرد آمریکا نسبت به دولت جدید دمشق قرار گرفت. در مارس ۲۰۲۵، مظلوم عبدی، فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه و احمد الشرع، رئیسجمهور سوریه توافقی برای بازگشت حاکمیت دولت سوریه به مناطق تحت کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه و ادغام نیروهای نظامی و ساختارهای اداری این مناطق در نهادهای دولتی امضا کردند.
با این حال، در ماههای بعد اختلاف بر سر میزان خودگردانی و ساختار نیروهای نظامی ادامه یافت و در ژانویه ۲۰۲۶ به درگیری نظامی انجامید. پس از این درگیریها، با صدور فرمان شماره ۱۳ از سوی احمد الشرع، مسیر مذاکره دوباره فعال شد. توافقی برای پایان اداره خودگردان و ادغام نیروهای دموکراتیک سوریه در ساختار دولت شکل گرفت.
با وجود این پیشرفتها، گزارش تأکید میکند که حل مسئله کردها هنوز قطعی نیست. ابهاماتی در مورد زمان و نحوه خلع سلاح کامل حزب کارگران کردستان و وضعیت اعضای آن که امکان یا تمایل بازگشت به ترکیه را ندارند، وجود دارد. همچنین، ادغام هزاران نیروی نظامی و کارکنان نهادهای سابق اداره خودگردان در سوریه، مشکلات اقتصادی و اجتماعی جدیدی را به وجود خواهد آورد.
مرکز تحقیقات الجزیره معتقد است که مسیر حل مسئله کردها در ترکیه و سوریه عملاً آغاز شده است، اما این مسیر خطی و بدون مانع نخواهد بود. در صورت تداوم این روند، پیامدهای آن میتواند بر امنیت، تجارت، توسعه اقتصادی و ارتباطات میان کشورهای منطقه تأثیر بگذارد.
بیشتر بخوانید: عبدالله مقداد، هماهنگکننده پروژه غزه در ترکیه، به تلاشهای انسانی ادامه میدهد · همکاری ترکیه و روسیه در تجارت غذایی به ارزش ۶ میلیارد دلار
