عربستان سعودی در شرایطی نامشخص از حمایت ایالات متحده در برابر حملات متحدان ایران قرار دارد. درگیری عربستان سعودی و حوثیها که پس از آتشبس آوریل ۲۰۲۲ به آرامش نسبی رسید، دوباره در جولای شعلهور شده و حوثیها اخیراً به حمله به «مناطق حساس» در ریاض پرداختهاند و فشار بر سواحل دریای سرخ یمن را افزایش دادهاند.
چالشهای امنیتی و اقتصادی
تنگه هرمز که تحت فشار شدید قرار دارد، اکنون کنترل جدید حوثیها بر تنگه باب المندب، یکی دیگر از شریانهای حیاتی تجارت جهانی را تهدید میکند. این نقطهی حیاتی بهویژه برای عربستان سعودی اهمیت دارد زیرا دسترسی دریایی بین دریای سرخ و اقیانوس هند را فراهم میکند و مسیر صادرات انرژی عربستان به بازارهای اروپا و آسیا را تسهیل میکند.
بیشتر بخوانید: عراق توقف پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایرانی را اعلام کرد
با این حال، با شدتگرفتن درگیریها، ریاض دریافته است که واشنگتن تمایلی به عبور از خط کمکهای اطلاعاتی و هدفگذاری به انجام حملات خود علیه حوثیها ندارد. این در حالی است که در سالهای ۱۹۹۰-۱۹۹۱، در زمانی که صدام حسین به کویت حمله کرد و تهدیدی مستقیم برای عربستان سعودی و دیگر اعضای شورای همکاری خلیج فارس بود، دولت جورج بوش پدر با نیرویی فوقالعاده پاسخ داد و بیش از نیم میلیون نیرو به عربستان سعودی اعزام کرد.
تأثیرات بر روابط دوجانبه
امروز، با وجود روابط نزدیک شخصی بین رئیسجمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ و ولیعهد عربستان سعودی، محمد بن سلمان، کاخ سفید به درخواستهای ریاض برای مداخله نظامی مستقیم آمریکا پاسخ منفی داده است. این موضوع سؤالاتی را درباره محدودیتهای تعهدات امنیتی واشنگتن به این همپیمان خلیج فارس ایجاد کرده است. بهنظر میرسد که دولت ترامپ در حال ارزیابی هزینههای استراتژیک و سیاسی تشدید تنشها با ایران است.
در این شرایط، ترامپ بهجای گسترش نقش ایالات متحده در این درگیری، به حفاظت از منافع اصلی آمریکا، بهویژه آزادی ناوبری، اولویت داده است و عربستان سعودی و متحدان یمنیاش را در مقابله با حوثیها تنها گذاشته است. با این حال، ریاض تحت فشار فزایندهای از سمت واشنگتن برای پذیرش نقش نظامی مستقیم قرار دارد.
در نتیجه، عدم مداخله فوری ایالات متحده ممکن است نشاندهنده محدودیتهای شراکت سعودی-آمریکایی باشد. رهبری عربستان سعودی مدتهاست که واشنگتن را بهعنوان شریک امنیتی نهایی خود میبیند و تصمیم ترامپ در عدم مداخله مستقیم خشم بسیاری از مقامات سعودی را بههمراه داشته است.
عربستان سعودی باید به این واقعیت توجه کند که امنیت بلندمدت خود را نمیتواند بهطور نامحدود به حمایت یک ضامن خارجی وابسته کند. یک نظم منطقهای پایدار، نیازمند این است که کشورهای خلیج فارس و خاورمیانه مسئولیت بیشتری برای امنیت خود بر عهده بگیرند و بر پایه توافقات عدم تعرض و اقدامات اعتمادسازی، به حفظ صلح و ثبات در همسایگی خود متعهد شوند.
در نهایت، این شرایط بر اهمیت ایجاد یک چارچوب امنیتی منطقهای پایدار تأکید میکند که شامل ایران و سایر کشورهای منطقه باشد و بهطور مشترک به چالشهای منطقهای رسیدگی کند.
بیشتر بخوانید: مرگ یک کارگر ۲۲ ساله در کولوسئوم رم · امضای توافقنامه امنیتی قطب شمال بین ایالات متحده، دانمارک و گرینلند در مجمع عمومی سازمان ملل
