اتیوپی در حال حاضر با جدی‌ترین بحران امنیتی در سال‌های اخیر مواجه است، زیرا درگیری‌ها به منطقه شمالی تیگرای بازگشته و نگرانی‌ها از وقوع جنگ داخلی جدید و تنش‌های منطقه‌ای را افزایش داده است.
تاریخچه درگیری‌ها و توافقات صلح
این درگیری‌ها که از ۲۳ سپتامبر شدت یافته، شدیدترین نبردها از زمان جنگ تیگرای در سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲ به شمار می‌آید. جنگی که در نتیجه آن صدها هزار نفر جان خود را از دست دادند و در نهایت توافق صلحی در آفریقای جنوبی به امضا رسید. با این حال، اختلافات مربوط به قلمرو، امنیت و ترتیبات سیاسی همچنان حل نشده باقی مانده است.
بیشتر بخوانید: کره جنوبی اقداماتی برای الزام کره شمالی به عذرخواهی از حادثه مین زمینی بررسی می‌کند
تشدید تنش‌ها و واکنش‌های بین‌المللی
درگیری‌های اخیر از تیگرای فراتر رفته و روابط اتیوپی با همسایه‌اش، اریتره، به شدت تیره شده است. گروه بحران بین‌المللی (International Crisis Group) در بیانیه‌ای هشدار داد که شمال اتیوپی در آستانه بازگشت به جنگ قرار دارد و از رهبران آفریقایی و قدرت‌های خارجی، از جمله ایالات متحده، خواست تا به هر دو طرف فشار آورند تا به کاهش تنش‌ها بپردازند و به مذاکرات برگردند.
موریثی موتیگا، مدیر آفریقا در گروه بحران بین‌المللی، در بیانیه‌ای اعلام کرد: "وضعیت در تیگرای به طور خطرناکی نزدیک به بازگشت به جنگ کامل است. جنگ جدید هزینه‌های غیرقابل تحملی بر غیرنظامیان شمال اتیوپی تحمیل خواهد کرد." همچنین اتحادیه اروپا نیز خواستار کاهش فوری تنش‌ها بر روی همه جبهه‌ها شد و از طرف‌های درگیر خواست تا از اقداماتی که می‌تواند تنش‌ها را تشدید کند، پرهیز کنند.
تغییر در میدان نبرد و تشکیل ائتلاف‌های جدید
درگیری‌های اخیر با تصرف فرودگاه‌های تحت اداره فدرال در شهرهای مکل، آکسوم و شیری به دست نیروهای تیگرایی آغاز شد. همچنین، جبهه‌های جدیدی در اطراف مناطق همسایه آمهره و آفار گشوده شده است. به گفته گروه بحران بین‌المللی، این حملات به نظر می‌رسد که اولین عملیات نظامی هماهنگ شده توسط یک ائتلاف جدید مخالف علیه نیروهای فدرال و متحدانشان باشد.
اداره منطقه‌ای تحت رهبری جبهه آزادی بخش مردم تیگرای (TPLF) اعلام کرد که نیروهایش به حملات هوایی و توپخانه‌ای فدرال پاسخ می‌دهند. اتحادیه آفریقا نیز اعلام کرد که تصرف فرودگاه‌ها مغایر با توافقنامه پرتوریا بوده و از طرف‌ها خواست تا مذاکرات مستقیم را از سر بگیرند.
پیامدها و چالش‌های پیش رو
با وجود اینکه نیروهای فدرال و متحدانشان کنترل مکل را دوباره به دست آوردند، درگیری‌ها ادامه دارد و گزارش‌هایی از حملات هوایی و تیراندازی در شمال تیگرای در تاریخ ۵ اکتبر منتشر شده است. مقامات دولتی، TPLF را مسئول این درگیری‌ها معرفی کرده‌اند. TPLF در گذشته برای نزدیک به سه دهه در ائتلاف حاکم اتیوپی تسلط داشت تا اینکه آبی احمد در سال ۲۰۱۸ به قدرت رسید. این جدایی با دولت فدرال زمینه‌ساز جنگ ۲۰۲۰-۲۰۲۲ شد.
اکنون TPLF بخشی از ائتلاف نیروهای مردمی اتیوپی برای بقا است که در سپتامبر اعلام شده و هدف آن برکناری آبی و تأسیس یک دولت موقت است. این ائتلاف شامل گروه‌های مختلفی با اهداف سیاسی و ادعای قلمرو متفاوت است.
بیشتر بخوانید: مقاومت؛ انتخابی ملی و ضرورتی برای آزادسازی جنوب لبنان · عربستان سعودی حملات حوثی‌ها به تأسیسات غیرنظامی را به شدت محکوم کرد
