احمد الشرع، رئیسجمهور خودخوانده سوریه، در اجلاس رسانهای عرب در دبی از رؤیای اقتصادی ۲۰۰ میلیارد دلاری سوریه، بازگشت کشور به جایگاه اقتصادی منطقه و توانایی تأمین غذای ۷۵ میلیون نفر و حتی ۱۰۰ میلیون نفر با استفاده از فناوریهای مدرن کشاورزی سخن گفت. این در حالی است که مردم سوریه با دستمزدهای ناچیز، سوخت گران، خاموشی و خدمات عمومی فرسوده دستوپنجه نرم میکنند.
فاصله بین وعدهها و واقعیت
سوریه اکنون در نقطهای ایستاده است که فاصله میان رؤیای اعلامشده و واقعیت اقتصادی داخل کشور به شکافی اجتماعی و سیاسی تبدیل شده است. دادههای مرکز تحقیقات سیاست سوریه نشان میدهد که برای اینکه یک خانوار مرجع فقط بالاتر از خط فقر شدید باقی بماند، به ۳.۴۳۷ میلیون لیره قدیم سوریه، معادل حدود ۲۵۴ دلار، در ماه نیاز دارد. این در حالی است که حقوق یک کارمند دولتی دارای تحصیلات دانشگاهی تنها ۳۳.۳ درصد از خط فقر شدید را پوشش میدهد.
بیشتر بخوانید: نمایندگان دموکرات کنگره آمریکا از ترامپ خواستند محدودیتهای واردات خودروهای چینی را حفظ کند
افزایش قیمتها و بحران انرژی
در ۱۳ سپتامبر، وزارت انرژی قیمت گازوئیل را ۴۰ درصد افزایش داد و از ۱۲۵ به ۱۷۵ لیره جدید برای هر لیتر رساند. همچنین قیمت بنزین اکتان ۹۵ به ۱۹۵ لیره و اکتان ۹۰ به ۱۸۵ لیره رسید. این افزایش قیمتها به دلیل هزینههای خرید در بازارهای جهانی و تعمیرات اساسی پالایشگاه بانیاس اعلام شده است. اما افزایش قیمت سوخت تنها یک قلم از هزینههای خانوار است که مستقیماً بر حملونقل، کشاورزی، تولید صنعتی و گرمایش تأثیر میگذارد.
سوریه با شکاف بزرگی میان تولید و نیاز نفتی خود مواجه است. وزیر انرژی پیشتر تولید را حدود ۱۰۰ هزار بشکه در روز در برابر نیاز ۳۵۰ هزار بشکه اعلام کرده بود. این وابستگی به واردات پرهزینه در حالی است که دولت توان مالی لازم برای حمایت از خانوارها و بخش تولید را ندارد.
در حال حاضر، بحران انرژی تنها به سوخت محدود نمیشود. افزایش سالانه ۴۸.۹ درصدی قیمت برق، گاز و سوخت و همچنین افزایش ۵۸.۵ درصدی در شاخص مسکن، آب، برق و گاز، فشار بیشتری به خانوارها وارد کرده است. خانوارها برای جبران قطعی برق به ژنراتور، باتری یا سامانههای خورشیدی متوسل میشوند.
به رغم کاهش تحریمهای غرب و ارائه توافقهای سرمایهگذاری، بسیاری از این توافقها هنوز به قراردادهای الزامآور تبدیل نشدهاند و مشخص نیست چه میزان سرمایه واقعی وارد سوریه خواهد شد.
در نهایت، مسئله سوریه فقط کمبود پول نیست؛ بلکه فاصله میان قدرت سیاسی و ظرفیت ساختن نهادهای اقتصادی کارآمد است. تا زمانی که این شکاف بسته نشود، وعده بازسازی بیشتر از آنکه نشانه احیای اقتصاد باشد، تصویری از آیندهای است که هنوز به زندگی مردم نرسیده است.
بیشتر بخوانید: تغییرات هیأتمدیره هلدینگ خلیج فارس به ریاست شریعتمداری · افت شاخص بورس BIST ۱۰۰ ترکیه در آغاز معاملات
