کلودیا شینباوم، رئیسجمهور مکزیک، در روز سهشنبه اعلام کرد که دولت وی به دنبال استرداد توماس زرن د لاکیو، مقام سابق امنیتی، به دلیل ناپدید شدن ۴۳ دانشآموز از کالج معلمان روستایی آیوکیناپا در ایگوالا، گرهرو است. این دانشآموزان در سال ۲۰۱۴ بهدست پلیس محلی و گروههای جنایی ناپدید شدند و گفته میشود که حمایت و محافظت مقامهای دولت مکزیک، از جمله افسران نظامی و مقامات امنیتی، از این اقدام برخوردار بودند.
پیشینه ناپدید شدن دانشآموزان
در سال ۲۰۱۴، ۴۳ دانشآموز از کالج معلمان روستایی آیوکیناپا ناپدید شدند و دولت مکزیک از آن زمان بهطور مداوم در تلاش برای روشن کردن حقایق این واقعه بوده است. تا سال ۲۰۲۰، دولت اعلام کرده بود که این حمله تنها توسط گروههای جنایی انجام شده است، اما این روایت با روی کار آمدن دولت آندرس مانوئل لوپز اوبرادور به چالش کشیده شد. این دولت وعده داده بود که در صورت پیروزی در انتخابات ۲۰۱۸، این پرونده را حل کند.
بیشتر بخوانید: تشدید تنشهای سیاسی و اجتماعی در بغداد در پی لغو پروازهای عراق به ایران
وضعیت توماس زرن د لاکیو
توماس زرن د لاکیو، که در آن زمان مدیر آژانس تحقیقات جنایی (AIC) بود، در تلاش برای حمایت از مقامات دولتی و همچنین پرسنل پلیس و نظامی درگیر در این جرم، نقش کلیدی داشت. در سال ۲۰۲۰، دفتر دادستانی مکزیک برای او بهخاطر جرایم ناپدید شدن اجباری و شکنجه حکم جلب صادر کرد. زرن د لاکیو در سال ۲۰۱۹ به اسرائیل منتقل شد و از آن زمان در آنجا زندگی میکند.
شینباوم در کنفرانس مطبوعاتی خود پس از دوازدهمین سالگرد ناپدید شدن جمعی دانشآموزان در ۲۶ سپتامبر، اعلام کرد که دولت وی تغییراتی در دفتر دادستانی مکزیک ایجاد کرده است تا استرداد زرن را تضمین کند. این درخواست از سال ۲۰۲۰ بدون پاسخ مانده است. وی اظهار داشت: "در مورد استردادها، دفتر دادستانی در حال حاضر حتی پرسنل را درون دفتر تغییر داده است تا همه فرآیندهای استرداد، هم از ایالات متحده و هم از اسرائیل، که زرن در آنجا قرار دارد، تسریع شود. و کار در این زمینه در حال انجام است."
چالشهای استرداد و همکاری
دولت مکزیک به زرن مصونیت در ازای همکاریاش پیشنهاد داده است، اما وی همچنان در خود تبعیدی در اسرائیل باقی مانده است. عدم وجود یک معاهده استرداد بین دو کشور، درخواستهای دولت مکزیک را به تأخیر انداخته است. شینباوم اعلام کرده که نامهای مستقیم به رئیسجمهور اسرائیل، اسحاق هرتزوگ، ارسال کرده است تا درخواست استرداد زرن را مطرح کند، اما وی در پاسخ اعلام کرده که این موضوع را با قوه قضائیه مطرح کرده، اما این موضوع از محدوده اختیارات او خارج است.
تحقیقات انجامشده پس از روی کار آمدن حزب مورنا در سال ۲۰۱۸ نشان میدهد که زرن بهعنوان رئیس AIC، دستور جعل شواهد و شکنجه شاهدان را صادر کرده است تا شهادتهای کاذب را برای تأیید روایت رسمی آن زمان استخراج کند. این روایت، گروه جنایی گرهروهای یونیدوس را بهعنوان تنها عامل معرفی کرده و مقامات دولتی را در سایه محافظت قرار داده است.
استرداد زرن میتواند بهعنوان یک موفقیت بزرگ در مدیریت پرونده ناپدید شدن دانشآموزان توسط شینباوم بهحساب آید، در حالیکه تاکنون خانوادههای ۴۳ دانشآموز احساس کردهاند که دولتهای لوپز اوبرادور و شینباوم نتوانستهاند به وعدههای خود برای روشن کردن حقایق این پرونده عمل کنند.
والدین دانشآموزان آیوکیناپا تأکید کردهاند که دولتهای فعلی هنوز به تعهدات خود برای روشن کردن این پرونده عمل نکرده و به حمایت از فرماندهان ارشد نظامی متهم به دخالت در این جرم ادامه میدهند. لوپز اوبرادور و شینباوم بر بیگناهی نیروهای مسلح تأکید کردهاند، با وجود شواهد گستردهای که توسط گروههای تحقیقاتی مستقل جمعآوری شده است و نشان میدهد که نیروهای نظامی یک سرباز را به صفوف دانشآموزان نفوذ دادهاند تا بر آنها نظارت کنند و اینکه نیروهای نظامی لباس غیرنظامی پوشیده بودند و دانشآموزان را قبل از ناپدید شدن تحت نظر داشتند.
دوازده سال پس از ناپدید شدن جمعی، والدین هنوز نمیدانند که فرزندانشان کجا هستند، دلایل ناپدید شدن آنها چه بوده و چه کسی دستور این حمله را صادر کرده است.
بیشتر بخوانید: سازمان ملل متحد: محدودیتهای اسرائیلی و کمبود منابع، آمادهسازی برای زمستان غزه را مختل کرده است · طوفان گردابی پولو به زمین نشسته در سواحل اقیانوس آرام مکزیک
