سوریه از زمان سقوط حکومت بشار اسد در ۸ دسامبر ۲۰۲۴، وارد مرحله‌ای تازه از تاریخ خود شده است؛ مرحله‌ای که در آن مهم‌ترین مسئله، تعریف دوباره مفهوم «سوریه» و احیای هویت ملی سوری است.
بحران هویت ملی و شکاف‌های اجتماعی
در نزدیک به دو سال گذشته، هویت‌های مذهبی، قومی و محلی مانند سنی، علوی، درزی، کرد و مسیحی به شدت برجسته‌تر شده‌اند. به این ترتیب، بحران سوریه از یک بحران سیاسی و نظامی به بحرانی درباره خودِ هویت ملی تبدیل شده است. این وضعیت ریشه‌های عمیق‌تری از سقوط اسد دارد که شامل ۱۴ سال درگیری‌های داخلی و مداخلات خارجی می‌شود.
بیشتر بخوانید: دولت ایالات متحده به بررسی واکنش ونزوئلایی‌ها به تصرف مادورو پرداخت
تحولات پس از سقوط اسد نشان می‌دهد که حکومت جدید هنوز نتوانسته این شکاف‌ها را در قالب یک دولت ملی واحد ترمیم کند. در مناطق ساحلی، خشونت‌های مارس ۲۰۲۵ که عمدتاً علویان را هدف قرار داد، احساس امنیت این جامعه را به شدت تحت تاثیر قرار داد. در سویدا نیز درگیری‌های خونین ژوئیه ۲۰۲۵ نشان داد که دمشق نمی‌تواند انحصار قدرت و امنیت را در سراسر کشور برقرار کند.
نقش قدرت‌های خارجی و بحران اقتصادی
حضور نظامی رژیم صهیونیستی و حملات هوایی آن، وضعیت را پیچیده‌تر کرده و نشان می‌دهد که بحران‌های داخلی سوریه نیز به سرعت به میدان مداخله قدرت‌های خارجی تبدیل شده‌اند. در شمال و شمال‌شرق، مسئله کردها به یکی از چالش‌های اساسی دولت مرکزی تبدیل شده است.
در کنار بحران هویتی، بحران اقتصادی نیز به سرعت به یک بحران اجتماعی تبدیل می‌شود. مردم در سوریه با اقتصادی فرسوده، فقر گسترده، بیکاری و کاهش قدرت خرید روبه‌رو هستند. اعتراضات اخیر به افزایش قیمت سوخت، به عنوان گسترده‌ترین موج اعتراضات اقتصادی از زمان سقوط اسد توصیف شده است.
به طور کلی، دمشق با جامعه‌ای روبه‌روست که در آن هر گروه قومی و مذهبی نسبت به سرنوشت و حقوق خود حساس‌تر شده‌اند. اگر دولت مرکزی نتواند به این مطالبات پاسخ دهد، شکاف میان جامعه و دولت عمیق‌تر خواهد شد. بنابراین، مسئله اصلی فقط این نیست که چه کسی در دمشق حکومت می‌کند، بلکه این است که آیا سوریه می‌تواند بار دیگر خود را به عنوان یک «ملت» تعریف کند یا نه.
بیشتر بخوانید: توقف اجرای حکم اعدام در تنسی به دلیل مشکلات دارویی · نیروهای اسرائیلی یک مرد سوری را در عملیات خود در روستای معریا بازداشت کردند
