اعلام انحلال نیروهای دموکراتیک سوریه پس از پایان روند ادغام این نیروها در وزارت دفاع سوریه و تشکیل چهار تیپ نظامی، بازتاب گستردهای در رسانهها و محافل سیاسی و تحلیلی کرد و عرب داشته است. این تحول از سوی شماری از ناظران بهعنوان یکی از مهمترین رخدادهای سوریه پس از سقوط حکومت بشار اسد در ۸ دسامبر ۲۰۲۴ توصیف شده است.
تثبیت حضور کردها در دولت سوریه
طارق حمو، نویسنده یادداشتی در وبسایت مرکز مطالعات کردی در آلمان، معتقد است که این تحول میتواند به تثبیت حضور کردها در ساختار دولت سوریه، کاهش تنشها و عبور کشور از مرحله درگیریهای مسلحانه به مرحله بازسازی و نهادسازی کمک کند. مظلوم عبدی، مشاور ریاست جمهوری سوریه، نیز بر این نکته تأکید کرده است.
بیشتر بخوانید: مجلس نمایندگان ایالات متحده برای سومین بار به پایان جنگ ایران رأی داد
در میان واکنشهای مطرحشده، مواضع نچیروان بارزانی، رئیس اقلیم کردستان عراق، و تام باراک، نماینده ویژه آمریکا در امور سوریه، از اهمیت ویژهای برخوردار بوده است. باراک در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس از روند ادغام نیروهای دموکراتیک سوریه در ساختار دولت مرکزی سوریه استقبال کرد و آن را انتقال شریک واشنگتن به یک چارچوب ملی و یکپارچه توصیف کرد.
همکاری و دیپلماسی در مسیر ادغام
باراک به تأکید بر اینکه ادغام واقعی نباید بر مبنای رابطه پیروز و شکستخورده شکل بگیرد، بلکه باید حاصل همکاری میان طرفهایی باشد که در گذشته در برابر یکدیگر قرار داشتهاند، پرداخته است. نچیروان بارزانی نیز ضمن استقبال از تحولات دمشق، پیشرفت حاصلشده در روند ادغام نیروهای دموکراتیک سوریه را گامی مهم در جهت تقویت امنیت و ثبات سوریه دانسته و از همه طرفهای کرد و دیگر مؤلفههای جامعه سوریه خواسته است از این روند حمایت کنند.
از منظر نویسنده، حمایت آمریکا بهعنوان یکی از بازیگران اصلی پرونده سوریه و حمایت اقلیم کردستان عراق، در کنار مواضع مثبت ترکیه و برخی کشورهای عربی، مجموعهای از عوامل منطقهای و بینالمللی را در حمایت از روند ادغام شکل داده است.
نیروهای دموکراتیک سوریه در سالهای جنگ با داعش، نقش مهمی در تأمین امنیت و جلوگیری از گسترش درگیریهای داخلی ایفا کردند و آزادسازی رقه و مقاومت در کوبانی از جمله رخدادهایی هستند که این نیروها در آنها نقش کلیدی داشتهاند. مظلوم عبدی و دیگر رهبران این نیروها بر حفظ وحدت سوریه و دستیابی به راهحلهای داخلی تأکید داشتهاند و اعلام کردهاند که نیروهای دموکراتیک سوریه باید بخشی از ارتش جدید سوریه باشند.
بنابراین، پایان فعالیت نظامی نیروهای دموکراتیک سوریه به معنای پایان پرونده کردها در سوریه نیست، بلکه مرحله دشوارتر، یعنی مبارزه سیاسی برای تثبیت حقوق کردها در ساختار حقوقی و قانون اساسی سوریه، اکنون آغاز شده است.
یادداشت به امکان تکیه بر دستاوردهای حاصلشده در فرمان شماره ۱۳ ریاستجمهوری و دیگر تصمیمات رسمی اشاره میکند. یکی از مهمترین مسائل مطرحشده در این زمینه، جایگاه زبان کردی در نظام آموزشی و ساختار فرهنگی سوریه است.
در کنار این مسائل، پروندههای حلنشده متعددی نیز همچنان در برابر کردهای سوریه قرار دارد؛ از جمله بازگشت آوارگان و ساکنان مناطق عفرین، سریکانی، گری سپی، رقه و بخشهایی از استان حلب به خانههای خود. این موارد نشاندهنده نیاز به تدوین برنامههایی برای گسترش آموزش زبان و فرهنگ کردی با همکاری نهادهای دولتی است.
بهطور خاص، وضعیت صدها هزار کرد ساکن مناطق مرکزی سوریه باید مورد توجه قرار گیرد و برنامههایی برای گسترش آموزش زبان و فرهنگ کردی با همکاری نهادهای دولتی تدوین شود.
در نهایت، تحولات اخیر در پرونده کردهای سوریه را میتوان بخشی از تغییر گستردهتری در رویکرد کشورهای منطقه و جهان نسبت به وضعیت کردها در سوریه به شمار آورد. این تغییرات میتواند به تثبیت حقوق کردها و همچنین افزایش همکاریهای ملی در راستای صلح و ثبات در سوریه منجر شود.
بیشتر بخوانید: اعتراض وزارت امور خارجه ایران به اتریش به دلیل ممانعت از ورود رئیس سازمان انرژی اتمی · نواف سلام، نخستوزیر لبنان، نیاز به حمایت عربی و بینالمللی برای بازسازی را اعلام کرد
